# ศีล สมาธิ ปัญญา ปฏิบัติที่บ้านได้อย่างไร: ไตรสิกขาตามสิกขาสูตร เวลามสูตร และปฏิบัติบูชา อธิบายด้วยภาพ

> ปฏิบัติธรรมที่บ้านมีอานิสงส์สูงกว่าไปวัดจริงไหม ดูไตรสิกขาในสิกขาสูตร ลำดับผลบุญในเวลามสูตร และปฏิบัติบูชาในมหาปรินิพพานสูตร พร้อมตารางหนึ่งวันในบ้านและฐานะ 5 ถอดจากคลิป “3 หลักปฏิบัติในบ้าน ที่มีอานิสงส์สูงกว่าการไปวัด”

- URL: https://arunsawatdharma.com/articles/practice-at-home-sila-samadhi-panna
- เผยแพร่: 2026-10-24 · ปรับปรุง: 2026-10-26
- เรียบเรียงโดย: อรุณสวัสดิ์ธรรมะ
- ภาษา: ไทย (th-TH)

## คำตอบสั้น

หลักปฏิบัติสามข้อที่คลิปพูดถึงคือไตรสิกขา ตามสิกขาสูตรได้แก่ อธิศีลสิกขา อธิจิตตสิกขา และอธิปัญญาสิกขา ซึ่งทำได้ที่บ้านทั้งหมด เวลามสูตรเรียงลำดับผลบุญไว้ว่าทานมหาศาลยังมีผลน้อยกว่าการถึงพระรัตนตรัย การสมาทานสิกขาบท การเจริญเมตตาแม้ชั่วสูดดมของหอม และสูงสุดคือการเจริญอนิจจสัญญาแม้ชั่วลัดนิ้วมือ ส่วนมหาปรินิพพานสูตรกล่าวว่าอุบาสกอุบาสิกาที่ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ชื่อว่าบูชาตถาคตด้วยการบูชาอย่างยอด ดังนั้นสิ่งที่พระสูตรจัดว่ามีผลมากที่สุดไม่ได้ขึ้นกับสถานที่ แต่พระสูตรไม่ได้สอนให้เลิกไปวัด

## สรุปสาระสำคัญ

- สิกขาสูตร: สิกขา 3 คือ อธิศีลสิกขา อธิจิตตสิกขา อธิปัญญาสิกขา เป็นโครงสร้างของการปฏิบัติทั้งหมด และเริ่มที่ศีล
- เวลามสูตร: การถึงพระรัตนตรัย การสมาทานสิกขาบท เมตตาชั่วสูดดมของหอม และอนิจจสัญญาชั่วลัดนิ้วมือ มีผลมากกว่าทานมหาศาล และทำได้ที่บ้านทั้งสิ้น
- มหาปรินิพพานสูตร: อุบาสกอุบาสิกาที่ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ชื่อว่าบูชาตถาคตด้วยการบูชาอย่างยอด สูงกว่าเครื่องสักการะ
- สพรหมสูตรและมงคลสูตร: ในบ้านมีผู้ควรบูชาอยู่แล้วคือมารดาบิดา และการบำรุงท่าน การสงเคราะห์ครอบครัว การฟังธรรมโดยกาล เป็นอุดมมงคล
- ฐานสูตรและโลณกสูตร: การพิจารณาฐานะ 5 ทุกคืนคือปัญญาที่ปล่อยวาง และใจที่อบรมแล้วเหมือนแม่น้ำ กรรมเล็กน้อยไม่ทำให้เค็ม

## วิดีโอต้นทาง

- 3 หลักปฏิบัติในบ้าน ที่มีอานิสงส์สูงกว่าการไปวัด: https://www.youtube.com/watch?v=WI14FZ6qDgo

## คลิปนี้พูดถึงอะไร

ตอน “พระพุทธเจ้าเผย: 3 หลักปฏิบัติในบ้าน ที่มีอานิสงส์สูงกว่าการไปวัด” เปิดด้วยประโยคว่าสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดคือใจของเราเอง แล้วเสนอหลักปฏิบัติสามข้อที่ทำได้ที่บ้าน คือ ศีล เป็นฐานราก สมาธิ เพื่อเติมพลังใจ และปัญญา เพื่อเห็นความจริงและปล่อยวางความทุกข์ ท้ายคลิปชวนผู้ฟังบอกว่าข้อไหนที่จะเริ่มทำที่บ้านได้ก่อน

สามข้อนี้คือไตรสิกขา ซึ่งเป็นโครงสร้างของการปฏิบัติทั้งหมดในพระพุทธศาสนา บทความนี้พาไปดูที่มาในสิกขาสูตร แล้วตอบคำถามที่ชื่อคลิปตั้งไว้ว่า “อานิสงส์สูงกว่าการไปวัด” จริงไหม โดยใช้เวลามสูตรและมหาปรินิพพานสูตรเป็นหลักฐาน พร้อมอุปมาเป็นภาพ ส่วนเสียงบรรยายฉบับเต็มเปิดฟังได้จากคลิปด้านบน

## ภาพที่ 1: ไตรสิกขา เหมือนบ้านหนึ่งหลัง

![ภาพวาดบ้านหลังหนึ่ง ฐานรากเขียนว่า ศีล = ฐานราก ผนังเขียนว่า สมาธิ = ผนัง และหลังคาเขียนว่า ปัญญา = หลังคา พร้อมคำอธิบายสั้นใต้แต่ละส่วน](https://arunsawatdharma.com/assets/article-media/practice-at-home-sila-samadhi-panna-house.webp)

*อุปมาบ้านเป็นของผู้เรียบเรียง เพื่อให้เห็นว่าสามข้อนี้ต้องมีครบและอาศัยกัน (ภาพวาดประกอบ)*

ในสิกขาสูตร พระพุทธเจ้าตรัสว่า “สิกขา 3 ประการนี้ คือ อธิศีลสิกขา อธิจิตตสิกขา อธิปัญญาสิกขา” อธิศีลสิกขาคือการเป็นผู้มีศีล สำรวมในปาติโมกข์ เห็นภัยในโทษแม้เล็กน้อย อธิจิตตสิกขาคือการสงัดจากกามและอกุศลธรรมจนบรรลุฌาน และอธิปัญญาสิกขาคือการรู้ชัดตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ นี้เหตุให้เกิดทุกข์ นี้ความดับทุกข์ นี้ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ [1]

คลิปใช้ภาษาว่า ศีลคือฐานราก สมาธิเติมพลังใจ ปัญญาทำให้ปล่อยวาง ซึ่งสอดคล้องกับลำดับในพระสูตร ภาพบ้านด้านบนเป็นอุปมาของผู้เรียบเรียง ศีลคือฐานรากที่ทำให้บ้านตั้งอยู่ได้ สมาธิคือผนังที่กันลมกันฝนให้ใจ และปัญญาคือหลังคาที่คุ้มครองทุกสิ่งข้างใน ถ้าขาดส่วนใดส่วนหนึ่ง บ้านก็อยู่ไม่ได้

**ไตรสิกขาตามสิกขาสูตร เทียบกับภาษาของคลิป**

| สิกขา | พระสูตรว่าอย่างไร | คลิปใช้คำว่า | ทำที่บ้านได้อย่างไร |
| --- | --- | --- | --- |
| อธิศีลสิกขา | มีศีล สำรวม เห็นภัยในโทษแม้เล็กน้อย | ศีล เป็นฐานราก | รักษาศีล 5 ในการพูดและการกระทำในบ้าน |
| อธิจิตตสิกขา | สงัดจากกามและอกุศล จิตตั้งมั่น | สมาธิ เติมพลังใจ | นั่งสงบหรือตามลมหายใจวันละช่วง |
| อธิปัญญาสิกขา | รู้ชัดอริยสัจ 4 ตามความเป็นจริง | ปัญญา เห็นความจริงแล้วปล่อยวาง | พิจารณาความไม่เที่ยงของสิ่งที่เกิดในแต่ละวัน |

อ้างอิง: [1]

## ภาพที่ 2: เวลามสูตร บุญที่ทำได้ในบ้านอยู่ขั้นบนสุด

![ภาพวาดบันไดหกขั้นไล่จากต่ำไปสูง ขั้นล่างสุดเขียนว่า ทานมหาศาลของเวลามพราหมณ์ ถัดขึ้นไป ให้ผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิ ถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะ สมาทานสิกขาบท เมตตาจิตชั่วสูดดมของหอม และขั้นบนสุด อนิจจสัญญาชั่วลัดนิ้วมือ](https://arunsawatdharma.com/assets/article-media/practice-at-home-sila-samadhi-panna-velama.webp)

*เวลามสูตร: ลำดับผลของบุญจากน้อยไปมาก ขั้นที่ทำได้ในบ้านโดยไม่ต้องเดินทางอยู่บนสุด (ภาพวาดประกอบ)*

คำถามของคลิปที่ว่าการปฏิบัติในบ้านมีอานิสงส์สูงกว่าการไปวัดได้อย่างไร มีคำตอบตรงที่สุดในเวลามสูตร พระพุทธเจ้าตรัสเล่าถึงเวลามพราหมณ์ที่ให้ทานมหาศาลด้วยถาดทองถาดเงิน ช้างม้าโคนับไม่ถ้วน แล้วตรัสว่าทานทั้งหมดนั้นยังมีผลน้อยกว่าการให้อาหารผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิคนเดียว และไล่ขึ้นไปเรื่อย ๆ จนถึงข้อที่ว่า “การถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์เป็นสรณะ” “การสมาทานสิกขาบท” “การเจริญเมตตาจิตแม้เพียงชั่วเวลาสูดดมของหอม” และสูงสุดคือ “การเจริญอนิจจสัญญาแม้เพียงชั่วลัดนิ้วมือเดียว” [2]

ถ้าดูภาพบันไดให้ดี สี่ขั้นบนสุดคือสิ่งที่ทำได้ในห้องนอนของตัวเองทั้งสิ้น คือตั้งใจถึงพระรัตนตรัย รักษาศีล แผ่เมตตา และพิจารณาความไม่เที่ยง นี่ไม่ได้แปลว่าวัดไม่สำคัญ แต่แปลว่าสิ่งที่พระสูตรจัดว่ามีผลมากที่สุด ไม่ได้ขึ้นกับสถานที่ [2]

> **อ่านเวลามสูตรให้ถูกทาง** พระสูตรไม่ได้สอนให้เลิกให้ทานหรือเลิกไปวัด ทุกขั้นในบันไดเป็นบุญทั้งสิ้น พระสูตรเพียงเรียงลำดับว่าอะไรมีผลมากกว่า และสิ่งที่มีผลมากกว่าคือการฝึกใจ ซึ่งเป็นสองสิกขาบนของไตรสิกขา [2][1]

## ภาพที่ 3: อามิสบูชา กับ ปฏิบัติบูชา

![ภาพวาดเปรียบเทียบสองช่อง ช่องซ้าย อามิสบูชา ดอกไม้ ของหอม เครื่องสักการะ ทำได้และเป็นสิ่งดี แต่พระสูตรไม่ได้ยกให้เป็นการบูชาสูงสุด ช่องขวา ปฏิบัติบูชา ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม รักษาศีล ฝึกใจ เจริญปัญญา ที่บ้านก็ได้ พระสูตรเรียกว่าบูชาตถาคตด้วยการบูชาอย่างยิ่ง](https://arunsawatdharma.com/assets/article-media/practice-at-home-sila-samadhi-panna-puja.webp)

*มหาปรินิพพานสูตร: การบูชาสองแบบ และแบบที่พระพุทธเจ้าตรัสว่าเป็นการบูชาอย่างยิ่ง (ภาพวาดประกอบ)*

ในคืนก่อนปรินิพพาน ขณะต้นสาละคู่ผลิดอกนอกฤดูกาลโปรยลงบูชา พระพุทธเจ้าตรัสกับพระอานนท์ว่าตถาคตไม่ชื่อว่าเป็นผู้ที่บริษัทสักการะบูชาด้วยเครื่องสักการะเพียงเท่านี้ “ผู้ใดแลเป็นภิกษุก็ตาม ภิกษุณีก็ตาม อุบาสกก็ตาม อุบาสิกาก็ตาม เป็นผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ปฏิบัติชอบ ประพฤติตามธรรมอยู่ ผู้นั้นย่อมชื่อว่าสักการะ เคารพ นับถือ บูชาตถาคตด้วยการบูชาอย่างยอด” [3]

คำว่า “อุบาสก อุบาสิกา” ในพระดำรัสนี้คือคนครองเรือน พระสูตรจึงระบุชัดว่าผู้อยู่บ้านที่ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม เป็นผู้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยการบูชาอย่างยอด สูงกว่าเครื่องสักการะใด ๆ นี่คือรากของประโยคที่คลิปใช้ว่า สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดคือใจของเราเอง [3]

## บ้านมีพระอยู่แล้ว ก่อนจะไปวัด

สพรหมสูตรกล่าวว่าตระกูลที่บุตรบูชามารดาบิดาภายในเรือน ชื่อว่ามีพรหม มีบุรพาจารย์ มีบุรพเทพ มีอาหุเนยยบุคคล คำว่าอาหุเนยยบุคคลคือผู้ควรแก่ของต้อนรับและการบูชา ซึ่งเป็นคำเดียวกับที่ใช้เรียกพระสงฆ์ในบทสังฆคุณ พระสูตรจึงบอกว่าในบ้านมีผู้ควรบูชาอยู่แล้ว การปฏิบัติต่อท่านด้วยดีเป็นบุญที่ไม่ต้องเดินทางไปไหน [4]

มงคลสูตรเรียงต่อกันว่า “การบำรุงมารดาบิดา การสงเคราะห์บุตรภรรยา การงานอันไม่อากูล นี้เป็นอุดมมงคล” และ “การฟังธรรมโดยกาล” ก็เป็นอุดมมงคลเช่นกัน บ้านที่มีสามข้อนี้ กับการเปิดฟังธรรมในเวลาที่เหมาะ จึงเป็นสถานที่ปฏิบัติอยู่ในตัว และปุญญกิริยาวัตถุสูตรจัดบุญไว้สามทางคือ ทาน ศีล ภาวนา ซึ่งสองทางหลังทำที่บ้านได้เต็มที่ [5][7]

## ภาพที่ 4: หนึ่งวันในบ้านกับไตรสิกขา

![ภาพวาดวงล้อสี่ส่วน เช้า ตั้งใจรักษาศีล 5 ระหว่างวัน รู้กายรู้ใจ เย็น นั่งสงบ 10 นาที ก่อนนอน ทบทวนวัน ตรงกลางเขียนว่า ศีล สมาธิ ปัญญา](https://arunsawatdharma.com/assets/article-media/practice-at-home-sila-samadhi-panna-day.webp)

*ตารางวันนี้เป็นข้อเสนอของผู้เรียบเรียง เพื่อให้เริ่มปฏิบัติที่บ้านได้ทันที (ภาพวาดประกอบ)*

คลิปถามว่าข้อไหนที่จะเริ่มทำที่บ้านได้ก่อน วงล้อด้านบนเป็นข้อเสนอของผู้เรียบเรียง ที่วางไตรสิกขาลงในหนึ่งวันโดยไม่ต้องเปลี่ยนตารางชีวิต

1. เช้า: ตั้งใจรักษาศีล 5 ตลอดวัน แค่ตั้งใจชัด ๆ ก็เป็นการสมาทานสิกขาบทที่เวลามสูตรจัดว่ามีผลมาก
2. ระหว่างวัน: รู้กายรู้ใจเป็นระยะ เวลาพูดกับคนในบ้าน เวลาโกรธ เวลาจะตอบโต้ นี่คืออธิศีลและอธิจิตในชีวิตจริง
3. เย็น: นั่งสงบสิบนาที ตามลมหายใจ หรือแผ่เมตตา ซึ่งพระสูตรว่าแม้เพียงชั่วสูดดมของหอมก็มีผลมาก
4. ก่อนนอน: ทบทวนวันตามฐานสูตร ว่าวันนี้มีอะไรเกิดขึ้นแล้วเปลี่ยนไป และระลึกว่าเรามีกรรมเป็นของตน นี่คือการเจริญอนิจจสัญญาขั้นเริ่มต้น

อ้างอิง: [2][6]

## ภาพที่ 5: ฐานะ 5 บทพิจารณาที่ใช้ได้ทุกคืน

![ภาพวาดการ์ดห้าใบ เรามีความแก่เป็นธรรมดา เรามีความเจ็บไข้เป็นธรรมดา เรามีความตายเป็นธรรมดา เราจะต้องพลัดพรากจากของรักของชอบใจทั้งสิ้น และเรามีกรรมเป็นของตน](https://arunsawatdharma.com/assets/article-media/practice-at-home-sila-samadhi-panna-reflections.webp)

*ฐานสูตร: ฐานะ 5 ที่สตรี บุรุษ คฤหัสถ์ และบรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ (ภาพวาดประกอบ)*

ฐานสูตรเป็นพระสูตรที่ระบุผู้ปฏิบัติไว้ครบว่า “สตรี บุรุษ คฤหัสถ์ หรือบรรพชิต ควรพิจารณาเนือง ๆ” ฐานะห้าประการ คือความแก่ ความเจ็บไข้ ความตาย ความพลัดพราก และความที่เรามีกรรมเป็นของตน พระสูตรอธิบายว่าเมื่อพิจารณาเนือง ๆ ความเมาในความเป็นหนุ่มสาว ในความไม่มีโรค ในชีวิต ย่อมละได้หรือเบาบางลง นี่คือปัญญาที่ปล่อยวาง ซึ่งเป็นสิกขาข้อที่สาม และทำได้บนที่นอนของตัวเอง [6]

โลณกสูตรช่วยให้เห็นว่าทำไมการฝึกสามอย่างนี้ที่บ้านจึงมีผลมาก พระสูตรเปรียบว่าผู้ไม่อบรมกาย ศีล จิต ปัญญา ทำกรรมเล็กน้อยก็ไปนรกได้ เหมือนเกลือก้อนหนึ่งในขันน้ำน้อย แต่ผู้อบรมกาย ศีล จิต ปัญญาแล้ว กรรมเล็กน้อยอย่างเดียวกันให้ผลเพียงในปัจจุบัน เหมือนเกลือก้อนเดียวกันในแม่น้ำคงคา ใจที่ฝึกทุกวันคือแม่น้ำ ใจที่ไม่ฝึกคือขันน้ำ [9]

## เริ่มข้อไหนก่อน

ถ้าต้องเลือกข้อเดียวตอบคำถามของคลิป พระสูตรให้ลำดับไว้ชัดในสิกขาสูตร คือเริ่มที่ศีล เพราะศีลเป็นฐานของอีกสองข้อ และเป็นข้อที่ทุกคนในบ้านได้ประโยชน์ทันที

1. ตั้งใจรักษาศีล 5 ให้ชัดทุกเช้า โดยเฉพาะข้อวาจา เพราะคนในบ้านได้ยินเราพูดมากที่สุด
2. ตัดช่วงเวลาสิบนาทีก่อนนอน ปิดจอ นั่งสงบ ตามลมหายใจ หรือแผ่เมตตา
3. ใช้ฐานะ 5 ทบทวนวัน สั้น ๆ ก่อนหลับ
4. เปิดฟังธรรมโดยกาล เช่นตอนเช้าหรือก่อนนอน ให้ทั้งบ้านได้อานิสงส์ของการฟังธรรม
5. เมื่อไปวัดก็ไป แต่ให้รู้ว่าสิ่งที่พระสูตรจัดว่ามีผลมากที่สุด ติดตัวกลับมาบ้านด้วยได้

อ้างอิง: [1][6][5][8]

> **ส่วนที่เป็นภาษาของคลิป** คำว่า “เติมพลังใจ” และ “อานิสงส์สูงกว่าการไปวัด” เป็นภาษาชวนฟังของคลิป ส่วนที่พระสูตรยืนยันคือ ไตรสิกขาเป็นโครงสร้างการปฏิบัติ เวลามสูตรจัดการฝึกใจไว้สูงกว่าทานมหาศาล และมหาปรินิพพานสูตรยกปฏิบัติบูชาของอุบาสกอุบาสิกาว่าเป็นการบูชาอย่างยอด พระสูตรไม่ได้สอนให้เลิกไปวัด [1][2][3]

ธรรมบทสรุปแนวนี้ไว้ในประโยคเดียวว่า ผู้ชนะตนผู้เดียว ชื่อว่าเป็นผู้ชนะอย่างสูงสุดในสงคราม สนามรบที่ว่านี้ไม่ได้อยู่ที่วัด แต่อยู่ในใจ ซึ่งเราพกไปทุกที่รวมทั้งที่บ้าน [10]

## คำถามที่พบบ่อย

### ปฏิบัติธรรมที่บ้านได้บุญมากกว่าไปวัดจริงไหม

เวลามสูตรเรียงลำดับผลบุญไว้ว่าทานมหาศาลยังมีผลน้อยกว่าการถึงพระรัตนตรัย การรักษาศีล การเจริญเมตตา และการเจริญอนิจจสัญญา ซึ่งทำได้ที่บ้านทั้งหมด แต่พระสูตรไม่ได้สอนให้เลิกให้ทานหรือเลิกไปวัด เพียงบอกว่าอะไรมีผลมากกว่า [2]

### ไตรสิกขาคืออะไร

สิกขาสูตรกล่าวว่าสิกขา 3 คือ อธิศีลสิกขา การมีศีลสำรวม อธิจิตตสิกขา การทำจิตให้ตั้งมั่นสงัดจากกามและอกุศล และอธิปัญญาสิกขา การรู้ชัดอริยสัจ 4 ตามความเป็นจริง [1]

### ปฏิบัติบูชากับอามิสบูชาต่างกันอย่างไร

อามิสบูชาคือการบูชาด้วยสิ่งของ เช่น ดอกไม้ของหอม ส่วนปฏิบัติบูชาคือการปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม มหาปรินิพพานสูตรกล่าวว่าภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกาที่ปฏิบัติเช่นนี้ ชื่อว่าบูชาตถาคตด้วยการบูชาอย่างยอด [3]

### ควรเริ่มจากศีล สมาธิ หรือปัญญาก่อน

สิกขาสูตรเรียงลำดับไว้ว่าเริ่มที่อธิศีลสิกขา ศีลเป็นฐานของอีกสองข้อ และเป็นข้อที่คนในบ้านได้ประโยชน์ทันที เช่น การรักษาวาจา [1]

### ก่อนนอนควรพิจารณาอะไร

ฐานสูตรให้พิจารณาเนือง ๆ ว่าเรามีความแก่ ความเจ็บไข้ ความตายเป็นธรรมดา จะต้องพลัดพรากจากของรัก และเรามีกรรมเป็นของตน การทบทวนห้าข้อนี้สั้น ๆ ทุกคืนเป็นการเจริญปัญญาที่ทำได้ที่บ้าน [6]

## แหล่งอ้างอิง

1. [สิกขาสูตรที่ 1 อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต (พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่ม 20 ข้อ 529)](https://84000.org/tipitaka/read/byitem.php?book=20&item=529) — สิกขา 3: อธิศีลสิกขา อธิจิตตสิกขา อธิปัญญาสิกขา
2. [เวลามสูตร อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต (พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่ม 23 ข้อ 224)](https://84000.org/tipitaka/read/byitem.php?book=23&item=224) — ลำดับผลของบุญ ตั้งแต่ทานของเวลามพราหมณ์ถึงการเจริญอนิจจสัญญาชั่วลัดนิ้วมือ
3. [มหาปรินิพพานสูตร ทีฆนิกาย มหาวรรค (ปฏิบัติบูชา) (พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่ม 10 ข้อ 129)](https://84000.org/tipitaka/read/byitem.php?book=10&item=129) — ผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ชื่อว่าบูชาตถาคตด้วยการบูชาอย่างยอด
4. [สพรหมสูตร อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต (พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่ม 21 ข้อ 63)](https://84000.org/tipitaka/read/byitem.php?book=21&item=63) — ตระกูลที่บุตรบูชามารดาบิดา ชื่อว่ามีพรหม มีบุรพาจารย์ มีบุรพเทพ มีอาหุเนยยบุคคล
5. [มงคลสูตร ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ (พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่ม 25 ข้อ 6)](https://84000.org/tipitaka/read/byitem.php?book=25&item=6) — “การบำรุงมารดาบิดา การสงเคราะห์บุตรภรรยา การงานอันไม่อากูล” และ “การฟังธรรมโดยกาล” เป็นอุดมมงคล
6. [ฐานสูตร อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต (พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่ม 22 ข้อ 57)](https://84000.org/tipitaka/read/byitem.php?book=22&item=57) — ฐานะ 5 ที่ควรพิจารณาเนือง ๆ และ “เรามีกรรมเป็นของตน เป็นทายาทแห่งกรรม”
7. [ปุญญกิริยาวัตถุสูตร ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ (พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่ม 25 ข้อ 238)](https://84000.org/tipitaka/read/byitem.php?book=25&item=238) — บุญกิริยาวัตถุ 3: ทานมัย ศีลมัย ภาวนามัย
8. [ธัมมัสสวนสูตร อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต (พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่ม 22 ข้อ 202)](https://84000.org/tipitaka/read/byitem.php?book=22&item=202) — อานิสงส์ในการฟังธรรม 5 ประการ
9. [โลณกสูตร อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต (พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่ม 20 ข้อ 540)](https://84000.org/tipitaka/read/byitem.php?book=20&item=540) — อุปมาก้อนเกลือในขันน้ำน้อยกับในแม่น้ำคงคา; ผู้อบรมกาย ศีล จิต ปัญญา กับผู้ไม่อบรม
10. [ธรรมบท สหัสสวรรค (พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่ม 25 ข้อ 18)](https://84000.org/tipitaka/read/byitem.php?book=25&item=18) — ผู้ชนะตนผู้เดียว ชื่อว่าเป็นผู้ชนะอย่างสูงสุดในสงคราม